+48 660 116 025

kontakt@bacowkapodhonem.pl

JAWORZEC, ŁUH, ZAWÓJ - BIESZCZADY ODNALEZIONE

 Bieszczady Odnalezione przywracają pamięci świat, którego już nie ma: Wsie, które przestały istnieć, domy z których pozostały tylko piwnice, studnie bez żurawi ale przede wszystkim ludzi, którzy kiedyś tu żyli i mieszkali.

Bieszczady Odnalezione to szlak, turystyczny, który w nowy sposób, od strony historyczno-kulturowej w połączeniu z istniejącą ścieżką przyrodniczą Lasów Państwowych przybliża Bieszczady wędrującym po nich turystom.

 

Jaworzec – w XVII wieku znany, jako siedziba beskidników. W 1921 liczyła 78 domów i 501 mieszkańców (497 wyznania greckokatolickiego, 4 osoby wyznania mojżeszowego). We wsi znajdowała się cerkiew parafialna pw. św. Wielkiego Męczennika Dymitra.
Do dzisiaj zachował się żelazny krzyż na cokole z piaskowca ufundowany przez mieszkańców Jaworca dla upamiętnienia zniesienia pańszczyzny w 1848. W Jaworcu znajduje się jedynie bacówka PTTK, która rozpoczęła swoją działalność wiosną 1976.

Łuh – wieś istniała już w 1552. W 1921 roku liczyła 32 domy i 175 mieszkańców (170 wyznania greckokatolickiego., 5 wyznania mojżeszowego). Nad brzegiem Wetlinki drzewa owocowe, pozostałość sadu Wasyla Kudlińskiego. W miejscu cerkwi z 1864 została podmurówka i ruiny kamiennej mensy ołtarzowej.
Cerkiew filialna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy należała do parafii w Jaworcu. Była drewniana, z dachami krytymi blachą, zwieńczonymi trzema baniastymi hełmami. Nie miała ikonostasu. Nad kruchtą było miejsce dla chóru.
W odległości kilku metrów od cerkwi stała drewniana dzwonnica zbudowana na planie kwadratu.

Zawój – wieś na lewym brzegu rzeki Wetlinki, u stóp wzniesienia Pereszliba. Najstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1552. Podczas najazdu szwedzkiego prawie całkowicie zniszczona (ocalał 1 dom). Odradzała się powoli. W 1860 wzniesiono w Zawoju cerkiew filialną parafii w Jaworcu. W 1880 wieś liczyła 25 domów i 178 mieszkańców. Była wsią z przewagą wyznawców religii rzymskokatolickiej (147 rzym., 24 grek., 7 mojż.).
Do naszych czasów zachował się niewielki cmentarz z kilkoma nagrobkami, m.in. najbogatszych gospodarzy we wsi, rodziny Fedirków.
We wsi znajdowała się cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła. Była drewniana, kryta blachą, dwudzielna o wymiarach 12,8 m na 6,4 m. Drewniana dzwonnica o konstrukcji zrębowej dźwigała 3 dzwony o imionach Dmytro, , Michał i Wasyl. Na teren cmentarza i do cerkwi wchodziło się poprzez dzwonnicę.

 Szlaki i ścieżki piesze w Cisnej i okolicy 

Cisna - Wołosań
Jest to odcinek szlaku czerwonego (GSB), który z Cisnej biegnie przez szczyt Hona (820m n.p.m.), by następnie przez Osinę (963m n.p.m.), Beret (942m n.p.m), oraz Sasów (1010m n.p.m.) dojść do Wołosania. Wołosań to najwyższy szczyt w paśmie Wielkiego Działu - 1071 m n.p.m.
Czas przejścia: ok. 3,5 - 4h. Powrót ok. 3h.

Cisna - Komańcza
Szlak czerwony .
Napierw udajemy się na Wołosań (j/w), następnie z Wołosania przez Jaworne (992m n.p.m.) i Przełęcz Żebrak na Chryszczatą (997m n.p.m.). Z Chryszczatej schodzimy przez Jeziorka Duszatyńskie do Duszatyna, dalej do Prełuk i wreszcie z Prełuk do Komańczy.
Trasa długa.
Czas przejścia: 8-9h.

Cisna - Małe Jasło - Okrąglik
Szlak czerwony 
Idziemy z Cisnej do wiaduktu kolejki na Solince, przechodzimy rzekę i kierujemy się pod górę w kierunku szczytu Rożki (942m n.p.m.), następnie na Worwosoką (1024m n.p.m) i z Worwosokiej w około 1,5h powinniśmy osiągnąć Małe Jasło (1102m n.p.m.). Z Małego Jasła kierujemy się przez Szczawnik (1098m n.p.m.) na Jasło, zwane dawniej wśród miejscowej ludności: Wiasiel. Jasło (1153m n.p.m.) to doskonały punkt widokowy (widać stąd min. Połoninę Wetlińską, Caryńską, oraz Smerek). Szczyt jest niezalesiony - połonina. Następnym szczytem będzie już Okrąglik, leżący tuż na granicy ze Słowacją, oddalony od Jasła o 30 minut drogi. Po drodze liczne ślady działań z I wojny światowej - okopy, umocnienia. Z Okrąglika widok na stronę słowacką. Pełny opis trasy:
Cisna - Jasło - Okrąglik - Smerek (wieś) poszerzony o zejście do Smereka.
Czas przejścia: ok. 3,5h, powrót ok. 2,5-3h.

Okrąglik - Nowy Łupków
Szlak niebieski.
Z Okrąglika można zejść przez Przełęcz nad Roztokami (801m n.p.m.) do Roztok Górnych, a następnie przez Liszną wrócić drogą do Majdanu. Natomiast szlak niebieski biegnie przez wspomnianą Przełęcz a następnie przez Rypi Wierch (1003 m n.p.m.), cały czas wzdłuż granicy, aż do Balnicy (turystyczne przejście graniczne, stacja kolejki), a następnie przez Rydoszową, Wysoki Groń do Nowego Łupkowa i dalej przez Jaśliski Park Krajobrazowy do Radoszyc (przejście graniczne - drogowe).
Czas przejścia: 10-12h. Około 5-6h do Balnicy i kolejne 5h do Nowego Łupkowa. Trasa długa, rzeczywisty czas przejścia może się znacznie wahać w zależności od predyspozycji.

Dołżyca k.Cisnej - Jaworzec (bacówka PTTK)
Jeżeli wychodzimy z Cisnej, musimy iść w kierunku Dołżycy, przejść Dołżycę, aż dojdziemy do skrzyżowania, gdzie droga odbija na Buk, Terkę (główna idzie łukiem w prawo - na Wetlinę) należy tam iść, ponieważ szlak początkowo biegnie wzdłuż Solinki, po czym odbija w las (w prawo) i wspina się po stokach Falowej (965m n.p.m.). W lasach przy Falowej przeważają świerki i jodły, co jest nietypowym zjawiskiem w bieszczadzkich lasach, porośniętych w większości bukiem. Następnie idziemy przez Czereninę (981m n.p.m.) i dalej bokiem Kiczery, tzw. "siodełko" pod Kiczerą (930m n.p.m.). Stąd schodzimy w dolinę dawnej wsi Jaworzec. Po przejściu potoku Wetlina, na stoku, będzie widoczna bacówka Jaworzec.
Czas przejścia: 4,5h, powrót 3,5-4h.

Dołżyca - Łopiennik
Szlak (kolor czarny) prowadzi od mostu na Solince, następnie stokami Horodka (889m n.p.m.) zmierza na Łopiennik (1069m n.p.m). Na szczycie Łopiennika styka się z niebieskim szlakiem prowadzącym na Durną i do Baligrodu. Z Łopiennika czarny szlak schodzi do Jabłonek.
Czas przejścia: 2h, powrót max.1,5h. Pełny opis trasy: Łopiennik

 

 

Bieszczadzka Kolejka Wąskotorowa

 

Jedną z najsłynniejszych kolejek wąskotorowych w Polsce jest legendarna „Bieszczadzka Kolejka Leśna”, kursująca górskimi dolinami z Majdanu koło Cisnej w kierunku połonin do Przysłupia oraz na zachód, wzdłuż słowackiej granicy aż do Balnicy. Co roku podróżują nią rzesze turystów, co czyni ją jedną z największych atrakcji w Bieszczadach.

 Największą atrakcją są lokomotywy spalinowe Wls-75, Wls-150 oraz Wls-180, duża lokomotywa Lxd-2, a zwłaszcza parowozy „Las” i Kp-4.

Warto jednak przypomnieć, że „Bieszczadzka Kolejka Leśna” nie była jedyną, bieszczadzką wąskotorówką. W latach 1900-1904 została zbudowana również licząca ponad 60 km trasa z Ustrzyk Górnych przez Bereżki, Pszczeliny, Stuposiany, Muczne, Tarnawę Niżną i Wyżną do Sokolików Górskich, gdzie łączyła się z trakcją normalnotorową wiodącą ze Lwowa, przez Sianki do Użhorodu. Linie tę rozebrano w latach 1933-4, gdyż firmy ją eksploatujące upadły podczas tzw. Wielkiego Kryzysu.

Zachowały się po niej tylko ślady, takie jak: nasypy, przyczółki mostów, czasem fragmenty szyn i podkładów.

 

 

WYCIĄG NARCIARSKI BYSTRE

Bystre znajduje się nieopodal miejscowości Baligród. Dojazd do miejscowości od Leska w stronę Cisnej. Stok narciarski widoczny jest już przy wyjeździe z Baligrodu. Położony na wysokiej i stromej górze Dzidowa (713 m n.p.m.). Na około 900 metrach trasy zjazdowej jest tam 200 m przewyższenia. Nie jest to raczej propozycja dla początkujących. Stok daje dwie możliwości zjazdu, jedna wyczynowa jako jedyna w Bieszczadach posiadające homologację FIS. Druga trasa zjazdowa – mniej wyczynowa ma 420 m zjazdu. Na Dzidową wyciąga orczyk o przepustowości 500 osób/godzinę.

 

 

WYCIĄG NARCIARSKI W KALNICY

 

Z Kalnicy już tylko krok w Bieszczady Wysokie. Miejscowość Kalnica znajduje się kilkanaście kilometrów za Cisną jadąc w stronę Wetliny. Wyciąg położony jest na stokach góry Krzemiennej (937 m n.p.m). Na szczyt zabiera narciarzy wyciąg talerzykowy o długości 600 m. Stok nie posiada sztucznego naśnieżania, jednak z racji swojego położenia jak już raz śnieg spadnie to leży naprawdę długo. Trasy są jednak bardzo dobrze przygotowane ratrakiem. Do dyspozycji narciarzy dostępne są 3 trasy zjazdowe: trasa niebieska o długości 850 m, trasa czerwona o długości 800 m oraz trasa czarna o długości 650 m.